Ο ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΕΠΙΣΚΕΦΤΗΚΕ ΤΗ ΘΡΑΚΗ ΤΟ 1926

      Ανακαλύπτουμε για πρώτη φορά και ανακοινώνουμε ότι ο Κ.Καραθεοδωρή δύο χρόνια μετά τη συνθήκη της Λωζάνης δηλαδή το 1926, επισκέφτηκε τη Θράκη και έστειλε μια αναφορά στον Henry Morgenthau, σημαίνουσα πολιτική προσωπικότητα των ΗΠΑ και μεγάλο υποστηρικτή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

      Το κείμενο βρίσκεται στη βιβλιοθήκη του Αμερικανικού Κονγκρέσσου στα αρχεία του Morgenthau "The Urban Refugees in Macedonia and Thrace" με υπογραφή C.Caratheodory. Σ' αυτήν την επιστολή ζητά ο Καραθεοδωρή η περιοχή να εποπτεύεται από την κοινωνία των Εθνών. Θεωρώντας τον εαυτό του λίγο πρόσφυγα, γράφει ένα άρθρο για την επίδραση των προσφύγων στην ελληνική ζωή. Θεωρεί ότι το 1,5 εκατομμύριο προσφύγων έδωσε ώθηση στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της χώρας καθώς και την ανάπτυξή της γιατί προέρχονται από την Ιωνία, την πανάρχαια κοιτίδα πολιτισμού. Εκφράζει πως ίσως στο μέλλον θα πρέπει η χώρα να επεκταθεί και πάλι ανατολικά αλλά με μεγαλύτερες εγγυήσεις. Αυτό δείχνει πόσον ήτο ρομαντικός εραστής της ιδέας της μεγάλης Ελλάδας, ενώ ήξερε ότι η συνθήκη της Λωζάνης ήταν η ταφόπλακα της μεγάλης ιδέας.

      Θα προβούμε σε εκτενείς ανακοινώσεις όταν έχουμε στα χέρια μας αντίγραφο της πολύ ενδιαφέρουσας αυτής επιστολής και παρέμβασης στα Ηνωμένα Έθνη μέσω του Morgenthau για την τύχη των κατοίκων της περιοχής μας. Η παρέμβαση αυτή του Κ.Καραθεοδωρή καταδεικνύει όχι μόνο το ενδιαφέρον του για τη Θράκη αλλά και το κύρος του στη διεθνή κοινότητα.

Εκ του μουσείου Αθανάσιος Λιπορδέζης

Λίγα λόγια για τον Χένρυ Μόργενταου (1856-1946)

Ο Χ. Μοργκεντάου γεννήθηκε στην Γερμανία από Εβραϊκή οικογένεια που μετανάστευσε την Αμερική το 1866. Σπούδασε και διακρίθηκε ως δικηγόρος και επιχειρηματίας. Διορίστηκε από τον Πρόεδρο των Η.Π.Α  Woodrow Wilson, τέλη του 1913 ως Πρέσβης στην Κωνσταντινούπολη. Παρέμεινε στην Πόλη  στην διάρκεια του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου καθόσον οι Η.Π.Α ήταν ουδέτερη χώρα μέχρι το 1917 και από την θέση αυτή προσπάθησε να σώσει τα θύματα της Γενοκτονίας των Χριστιανικών λαών που εκτελέστηκαν  από το Οθωμανικό Κράτος. Στην προσπάθεια του αυτή προέβη σε πλήθος διαβημάτων προς την Κυβέρνηση των Νεοτούρκων, Γερμανία και βέβαια προς  την Κυβέρνηση των Η.Π.Α. Παραιτήθηκε από την θέση του Πρέσβη το 1916 διαπιστώνοντας το τραγικό γεγονός ότι αδυνατούσε  να σταματήσει την εξόντωση των Αρμενίων, Ελλήνων και Ασσυρίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επιστρέφοντας στις Η.Π.Α. έγραψε το βιβλίο με τίτλο «Η ιστορία του Πρέσβη Μόργκενταου-Ambassador Morgenthau Story» που δημοσιεύτηκε το 1918. Μετά από την  Μικρασιατική Καταστροφή το 1923 ανέλαβε Πρόεδρος της Επιτροπής Περίθαλψης Προσφύγων δωρίζοντας τον μισθό του για 6 χρόνια στο ταμείο της Επιτροπής. Εξασφάλισε με το κύρος που διέθετε  την χορήγηση του Προσφυγικού Δανείου προς την Επιτροπή Αποκαταστάσεως  Προσφύγων  λύνοντας το πρόβλημα του εμποδίου μη  χορήγησης του δανείου προς την Ελληνική Κυβέρνηση κάτω από τις συνθήκες της  Μικρασιατικής Καταστροφής. Το εγχείρημα της αποκατάστασης των Ελλήνων και Αρμενίων προσφύγων με την χορήγηση επιστρεφόμενων δανείων για να ανεγείρουν οικίες και βιοτεχνίες είχε μεγάλη επιτυχία και  ακόμα και σήμερα αποτελεί το λαμπρότερο παράδειγμα στην διεθνή  ιστορία των ανθρωπιστικών προγραμμάτων. Σε σύντομο χρονικό διάστημα οι Μικρασιάτες πρόσφυγες, παρά το ολοκαύτωμα που διήλθαν την περίοδο 1914-23, μετέτρεψαν την Ελλάδα σε μια σύγχρονη χώρα  Για την περίοδο αυτή έγραψε το βιβλίο με τίτλο «Η Αποστολή μου στην Αθήνα-I was sent to Athens». Οι Έλληνες και Αρμένιοι οφείλουν μεγάλη ευγνωμοσύνη προς τον Πρέσβη Χ. Μόργκενταου.